'Ik was actief verslaafd aan de liefde'

Liefde

'Ik was actief verslaafd aan de liefde'

Door -

Deel dit artikel

Verslaafd zijn aan de liefde is toch iets heel anders dan verslaafd zijn aan seks. Maar over love addiction hoor je niet veel. Komt misschien omdat een groot deel van de mensheid deze verslaving heeft.

Uit eigen ervaring weet ik dat mensen die afhankelijk van de liefde van anderen zijn, zo druk op zoek zijn om bemind te worden, dat ze ironisch genoeg geen energie meer hebben om lief te hebben.

Toen ik zes jaar geleden in herstel ging van mijn verslavingen, wist ik dat ik er meer had dan één. Maar dat ik ook verslaafd aan de liefde was, en niet spreekwoordelijk maar écht, had ik me nog niet eerder gerealiseerd. Gedurende mijn therapiesessies in de Schotse verslavingskliniek Castle Craig kwam ik daar gaandeweg achter. Op een dag zei ik tegen mijn therapeut dat ik niet kon leven zonder de moeder van onze dochter. En dat ik zoveel van haar hield. Het was niet de eerste keer dat ik over dit onderwerp begon. 'Je vergist je,' zei de therapeut kortaf. Ik reageerde verbolgen. 'Wat bedoel je?' vroeg ik boos. 'Ik heb je net verteld dat ik niet kan leven zonder haar.' 'Ik heb je gehoord,' zei hij. 'Maar wat je al die tijd beschrijft, is geen liefde, maar parasitisme. Wanneer je iemand anders nodig hebt om te overleven, dan parasiteer je op die persoon. Er is geen keuze, geen vrijheid in je relatie. Het is een kwestie van noodzaak inplaats van liefde. Liefde is een vrije keuze. Twee mensen houden alleen van elkaar als ze goed in staat zijn om zonder elkaar te leven, maar ervoor kiezen om met elkaar te leven.'

Tijd om volwassen te worden

Die kwam wel even aan, kan ik je vertellen. Bij Castle Craig is één van de stelregels dat zachte heelmeesters, stinkende wonden maken en wat de therapeut deelde met me, hoorde bij mijn herstel, waarin naar de mond praten en lieve woordjes juist een averechts effect zouden hebben. Want gepamperd was ik al genoeg in mijn leven, het werd tijd om volwassen te worden. Zoals zo vaak gebeurt met momenten die je uit het lood doen slaan, zette de woorden van Chris Burn me pas aan het denken toen ik daar aan toe was. Neerlands grootste filosoof heeft ooit gezegd: 'Je gaat het pas zien als je het door hebt' en dat waren wijze woorden van Johan Cruijff. Ik begon het te zien toen ik beter in mijn herstel begon te zitten en het door begon te krijgen.

Ik zag dat ik jarenlang afhankelijk was van de liefde die mijn partner me gaf. En op de keper beschouwd hebben afhankelijkheid en verslaafd zijn één en dezelfde betekenis. Als we geboren worden, dan worden we – zonder inspanning van onze kant – verzorgd door personen die sterker zijn dan wij. Die onze belangen met liefde vertegenwoordigen. En hoe sterk, verantwoordelijk, zorgzaam en volwassen we later ook zijn, houden we altijd de stille wens om voor gezorgd te worden. Ieder van ons, ongeacht hoe oud en volwassen, is diep van binnen op zoek naar een moeder- of vaderfiguur. Maar voor de meesten van ons spelen die gevoelens geen hoofdrol. Pas als ze ons leven gaan regeren en de kwaliteit van ons bestaan gaan bepalen, dan zijn we afhankelijk, verslaafd. En wat ik erover gelezen en gezien heb, de laatste jaren, is het misschien wel de meest voorkomende verslaving. Ik durf zelfs te beweren dat er misschien meer mensen verslaafd aan de liefde zijn dan niet.

Een innerlijke leegte

Neem alleen al de liefdesliedjes van de grote sterren. Zoals Without You van Mariah Carey. Zonder dat iemand het merkwaardig vindt, zingt ze in het refrein: I can't live, if living is without you. En wat te denken van It Will Rain van Bruno Mars? If you ever leave me, leave some morphin at my door. Een duidelijkere link met een ongezonde verslaving bestaat bijna niet. En toch lijkt die specifieke afhankelijkheid van een ander bijna de norm te zijn geworden. Terwijl het toch echt een serieuze, zeer schadelijke verslaving is. Uit eigen ervaring weet ik dat mensen die afhankelijk van de liefde van anderen zijn, zo druk op zoek zijn om bemind te worden, dat ze ironisch genoeg geen energie meer hebben om lief te hebben. Ze zijn als uitgehongerde mensen, die schreeuwen om voedsel zonder zelf ook maar een stukje brood te willen delen met een ander. Het is alsof ze een innerlijke leegte hebben, een bodemloze put die schreeuwt om te worden gevuld. 

Ik had altijd het gevoel dat een deel van mij ontbrak. Ik kon ook bijzonder slecht tegen alleen zijn. Vanwege mijn gebrek aan heel zijn, had ik nauwelijks een eigen identiteit en definieerde ik mezelf door mijn relaties.

Een vorm van anti-liefde

Een jaar voor de eeuwwisseling liep mijn toenmalige vriendin bij me weg. Een week lang at en douchte ik niet meer. Ook de deur kwam ik niet meer uit. Het enige wat ik deed, was in een huisjas op de bank zitten en denken aan wat geweest was en aan het leven vanaf vandaag, dat totaal geen zin meer had omdat zij er geen onderdeel meer van uitmaakte. Ik werd gered door een vriend die langskwam met Chinees eten en me onder de douche sleurde. Die avond nam hij me mee naar een Amsterdamse club waar ik een jonge vrouw ontmoette, waar ik binnen een uur heftig mee stond te zoenen. 

Deze snelle verandering is kenmerkend voor mensen die verslaafd aan de liefde zijn. Het is alsof het niet uitmaakt van wie ze afhankelijk zijn, zolang er maar iemand is. Het gevolg daarvan is dat relaties, hoewel ogenschijnlijk intens, in feite extreem oppervlakkig zijn.

Het is geen toeval dat de meest voorkomende verstoring die afhankelijke mensen buiten hun relaties met anderen hebben, afhankelijkheid van drugs en/of alcohol is. Ze zijn verslaafd aan mensen, zuigen eraan en slikken ze op, en wanneer mensen niet beschikbaar zijn om te worden opgezogen en opgeslokt, keren ze zich vaak naar de fles, de naald of de pil als een vervanger. En laat je niet in de maling nemen: afhankelijkheid kan op liefde lijken, omdat het een kracht is, die ervoor zorgt dat mensen zich fel aan elkaar hechten. Maar in werkelijkheid is het geen liefde; het is juist een vorm van anti-liefde. Het heeft zijn oorsprong in een ouderlijk falen, in mijn geval was dat het ontbreken van de liefde van een vader, en het houdt het falen in stand. Het probeert te ontvangen inplaats van te geven. Het voedt afstomping in plaats van groei.
En uiteindelijk vernietigt het eerder dan dat het opbouwt.

Deel dit artikel