Zet je hersenen weer in vuur en vlam

Health

Zet je hersenen weer in vuur en vlam

Door -

Deel dit artikel

We houden op Mannenzaken regelmatig een warm pleidooi voor het via de media delen van méér goed nieuws. Want slechts nieuws stompt af en goed nieuws zet je hersenen in vuur en vlam. Hoe dat komt, dat lees je in deze hersenkraker.

Onlangs hoorden we op zaterdagochtend in het onvolprezen Nieuwsweekend  van Omroep MAX (NPO radio 1) met Mieke van der Weij en Peter de Bie een vrouw aan het woord die ons aan het denken zette. Dat is op zich niet zo vreemd, want vrouwen zetten ons vrijwel continue aan het denken. En dat is een goede zaak.

Wat is het doel van onze hersenen?

Want wat is het geval?... Er wordt momenteel te weinig gedacht. Of beter gezegd, er wordt te weinig dóórgedacht. Hoe dat komt, kun je lezen in een geweldig boek dat HersenHACK heet. Een boek dat verrassend leuk is om te lezen en dat tegelijkertijd waanzinnig leerzaam is. Het is geschreven door Margriet Sitskoorn, hoogleraar klinische neuropsychologie aan Tilburg University. En het waren haar lippen waaraan we onlangs dankzij Nieuwsweekend mochten hangen. En die ons tot nadenken stemden.

‘We moeten weer lol krijgen in kennis. Nieuwsgierig blijven. Zoals we als kind eigenlijk allemaal zijn begonnen.’

Wat is het doel van onze hersenen? Eén van de oudste taken is het opnemen van informatie uit de omgeving, zodat je je gedrag daarop kunt aanpassen. Oorspronkelijk in de oudheid bedoeld om alert te zijn op mogelijke levensbedreigende situaties. Om ons te helpen bij het overleven en voortplanten. Nu wil het geval dat onze hersenen ook gemakzuchtig kunnen zijn. En daardoor vormen ze een gemakkelijke prooi voor zogenaamde informatieloze informatie.

Het goede nieuws is dat je je tegen non-informatie kunt wapenen

Waar het om gaat is dat we informatie zelf gaan zoeken. Je hoeft geen marionet te zijn die alleen maar tot zich neemt wat anderen erin stoppen. Want onze hersenen zijn neuro-plastisch, ze voegen zich naar wat je ze aanbiedt. Bied je ze informatieloze zaken aan, dan krijg je informatieloze hersens. En vergis je niet, dit geldt ook voor hoger opgeleide mensen. Juist in deze tijd is het heel belangrijk dat je achtergronden zoekt. Dat je zelf leert denken. Het slechte nieuws is dat we een weerstand tegen het doordenken hebben opgebouwd. Maar het goede nieuws is dat je je tegen non-informatie kunt wapenen.

‘Als je, zoals nu gebeurt, voortdurend wordt blootgesteld aan informatie die angst oproept – aanslag hier, kind valt uit raam daar, etc – dan werkt dat continue in op het angstsysteem.’

Ons emotiesysteem zorgt er bijvoorbeeld ook voor dat we ‘graag’ slecht nieuws lezen. Dat fenomeen heet negativity bias en het is één van de eerste dingen die we als kinderen leren. Seks, geweld, verhoogde status... dat soort dingen doen het ook goed bij ons emotiesysteem. En veel van de informatie die we krijgen is bewust daarop gericht.

En als je, zoals nu gebeurt, voortdurend wordt blootgesteld aan informatie die angst oproept – aanslag hier, kind valt uit raam daar, etc – dan werkt dat continue in op het angstsysteem. Zodat het lijkt alsof we in wereld leven waarin we constant bang en op onze hoede moeten zijn. Waardoor we heel erg op ons gevoel gaan handelen. Het huidige tijdperk wordt het post truth-tijdperk genoemd. Een tijdperk waarin wat je voelt belangrijker is dan wat daadwerkelijk is. Een tijdperk waarin feiten er niet meer toe lijken te doen. De grote hoeveelheden informatieloze informatie overspoelen als het ware onze angst- en genotssystemen. Hierdoor worden we meer en meer in de stand gezet van het niet verder willen denken. Met als gevolg dat we zeer gemakkelijk te beïnvloeden zijn.

‘En dan zit je natuurlijk niet te wachten op iemand die iets anders beweert.’

Eigenlijk is het een nieuw soort verslaving. Mensen vinden het heerlijk om bevestigd te worden. Het streelt ons ego. Het prikkelt het genotssysteem in onze hersenen. Hoe meer we bevestigd krijgen wat we al geloven, hoe meer we ons gestreeld voelen. Dat gaat heel makkelijk op internet. En dan zit je natuurlijk niet te wachten op iemand die iets anders beweert. Dat doe je dan meteen af als onzin, als waanzinnig. Ook al is het enorm zinnig wat er wordt gezegd.

De oorspronkelijke betekenis van het werkwoord hacken is positief: het verbeteren van circuits en het zoeken naar innovatieve oplossingen voor problemen. De latere betekenis is ingrijpen, overnemen, manipuleren. Positief werd negatief.

Zullen we daarom gaan proberen om onze hersenen op een mooie manier te ‘onthacken’ door wat vaker kritisch te kijken naar binnenkomende informatie die meteen onze aandacht trekt? Door onszelf af te vragen, Waarom trekt dit mijn aandacht? Omdat het bevestigt wat ik al vind? Met het stellen van die vragen begint het feest: het nadenken. Waarna je ervoor kunt kiezen om je meer in zaken te verdiepen. Laten we onze hersenen in vuur en vlam zetten en weer lol krijgen in het vergaren van kennis. Zoals we als kind eigenlijk allemaal zijn begonnen.

Je kunt hier het superinteressante Nieuwsweekend-gesprek met Margriet Sitskoorn helemaal beluisteren: http://bit.ly/Nieuwsweekend_Sitskoorn

Gallery


Deel dit artikel