Boekrecensie: Zeiseman

Entertainment

Boekrecensie: Zeiseman

Door -

Deel dit artikel

Een mens is een bewaarplaats van herinneringen en een oud mens is alles in één: kind, jongen, adolescent, vader, oude man. Zoals de hoofdpersoon in dit prachtige boekje: Zeiseman.

Ouder worden heb ik altijd als aangenaam ervaren, omdat je je steeds vrijer gaat voelen en gedragen. Althans dat is mijn ervaring: je wordt zekerder van jezelf, je kunt de wereld steeds beter aan, je hoeft steeds minder, het leven lacht je steeds meer toe.

Een uitbundig en tegelijk ingetogen verhaal over een oude man

Nu ik 70 ben is het ouder worden veranderd in oud zijn. Dat voelt nog steeds goed, ondanks het besef dat je meer jaren achter je dan voor je hebt.

Dit besef kwam bij me op toen ik Zeiseman las. Een prachtige novelle van Martha Heesen (70), die haar hele leven kinderboeken heeft geschreven – haar oeuvre is bekroond met de Theo Thijssenprijs voor jeugd- en kinderliteratuur. Zeiseman is haar eerste boek voor grote mensen. Het is een uitbundig en tegelijk ingetogen verhaal over een oude man, de zeiseman. Genaamd Remigius, maar die in het boek ook Remies wordt genoemd. Dat is een bijzondere naam, die Heesen wellicht ontleend heeft aan een bisschop van Reims, die leefde van ca. 437-533. Van hem is niet duidelijk wat precies zijn positie in de kerk is geweest. Over de zeiseman is ook niet alles duidelijk…

Hij beleeft het verleden meer dan het heden

Remigius is alleen op de wereld, hij heeft veel verloren, maar in zijn hoofd is alles er nog. Alleen hapert zijn geheugen soms. Een mens is een bewaarplaats van herinneringen en een oud mens is alles in één: kind, jongen, adolescent, vader, oude man. Hij beleeft het verleden meer dan het heden.

Hij zit op een bankje naast zijn huis, onder de abeel, de populier met de ritselende bladeren, uit te rusten van het zeisen. Dan komen de (flarden van) herinneringen terug in zijn hoofd.

Herinneringen... soms vervormd, soms haarscherp

Al die herinneringen, soms vervormd, soms haarscherp, beschrijft Martha Heesen in mooie poëtische zinnen. Over de schoonheid van haar taal is veel te zeggen, maar beter is het te laten zien aan de hand van een - willekeurig gekozen - citaat:

“Remies komt overeind, loopt naar de zeis, klopt de abeel liefkozend op zijn stam en gaat dan de brandnetels te lijf, gaat het beeld te lijf achter zijn oogleden, het beeld van die jonge mooie doodverlegen vrouw, in dat truitje met strepen, in haar armen twee katten met net zulke strepen, een donkere rok, en bontlaarsjes die niet op de foto staan. Haar bange lichte ogen, waar ben ik hier ergens, mag ik hier wel zijn eigenlijk. Hij zoekt het beeld dat hij nu hebben moet, het beeld van de vrouw die haar woede koelt op de gevallen bladeren, maar de foto’s zitten in de weg, als altijd. Wie is dat, vragen kinderstemmen, dat is jullie moeder, grootmoeder, overgrootmoeder, overover – de zeis hapert even, haalt dan weer uit, de brandnetels sneuvelen bij bossen. Hoe ze altijd op het verkeerde ogenblik de deur van de donkere kamer opendeed, de katers binnenliet, de cyperse katers, hoe heetten ze toch, zij had ze die namen gegeven, zij had ze genoemd naar...”

Deze novelle is een genot om te lezen en balsem voor de ziel van de taalliefhebber!

Vic Veldheer (70) is socioloog en was jarenlang verbonden aan het Sociaal en Cultureel Planbureau. Sinds 2013 woont hij in Italië; bij zijn huis heeft hij o.m. een olijfgaard aangelegd, onderhoudt hij de door zijn geliefde ontworpen grassentuin en de biologische zwemvijver. Daarnaast schrijft hij boekrecensies voor www.literairnederland.nl.

Deel dit artikel