Vrouwen aan het roer in 2019

Actueel

Vrouwen aan het roer in 2019

Door -

Deel dit artikel

Dr. Aart Bontekoning doet al 20 jaar onderzoek naar de invloed van nieuwe generaties op bedrijfsculturen. Zijn conclusie: 2019 wordt het jaar van vrouwendominantie en mannenemancipatie. En daar zouden we allemaal weleens beter van kunnen worden.

De inmiddels ook in Nederland vermaarde Vlaamse relatietherapeut en schrijfster Esther Perel zei op 22 oktober 2018 in De Wereld Draait Door – onderbouwd door verrassende inzichten - dat 2019 het jaar van de man ging worden. Geen jaar waarin het ‘man zijn’ feestelijk gevierd zal worden, maar een jaar waarin de rol van de man in onze cultuur zou gaan veranderen. En dat heeft zeker ook consequenties voor bedrijven. Misschien is die aandacht voor de man dit jaar wel een pleister op de wonde...

In 2018 was het gemiddelde opleidingsniveau van vrouwen voor het eerst hoger dan bij mannen

Voor sommige mannen is het misschien schrikken, andere zien het al aankomen, maar de komende decennia nemen vrouwen de leidende rol van mannen in onze cultuur over. In ieder geval in Nederland. Dat is een van de uitkomsten van mijn Nederlandse generatie-onderzoek in de afgelopen 20 jaar. Ik doe dat onderzoek omdat opvolgende generaties een hoofdrol spelen in de evolutie van sociale patronen. Met andere woorden, het geeft inzicht in hoe wij de tijdgeest in de maatschappij en haar instituties veranderen. In iedere volgende nu levende generatie hebben vrouwen zichtbaar méér invloed op mannen. Binnen de pragmatische generatie (1970-1985) en de generaties daarna zijn vrouwen gemiddeld hoger opgeleid dan mannen. De Emancipatiemonitor van het Sociaal Cultureel Planbureau geeft aan dat in 2018 - voor het eerst - het gemiddelde opleidingsniveau van de vrouwen boven dat van de mannen uitstijgt. Hoogstwaarschijnlijk speelt dit ook in andere landen, in ieder geval in Europa. De gevolgen van dit evolutionaire proces zijn groot. Het is een soort omkering binnen onze cultuur.

‘Bedrijven waar mannen op een verouderde manier domineren sterven uit.’

De jonge vrouwen van de jongste generatie komen uit gezinnen met gemiddeld hoger opgeleide moeders. Dat werkt door in hun zelfvertrouwen. Ze laten zich zeker niet meer tegenhouden. Ook al gebeurt dat nog wel in de top van een aantal bedrijven en instituties waar mannen op een verouderde manier domineren. Die bedrijven en instituties sterven uit. Omdat de jongeren van nu daar niet meer willen werken of lid van worden. Dit blijkt uit ons millennial-onderzoek tussen 2015 en 2018. Een verouderde organisatie kan onmogelijk eigentijdse producten of diensten blijven leveren. Waardoor ook steeds meer klanten afhaken.

‘Steeds meer Nederlandse mannen beseffen instinctief dat we de invloed van vrouwen nodig hebben om te overleven in een wereld die op verschillende fronten begint vast te lopen.’

In de vorige eeuw was het andersom. Vrouwen dominantie of mannen dominantie is het gevolg van de interactie tussen mannen en vrouwen. Vrouwen in de 20e eeuw lieten toe dat mannen domineerden en dat ging lang goed. Tot midden jaren negentig. Dat was het hoogtepunt van het poldermodel, met Wim Kok als premier. Het Nederlandse poldermodel is een mannenmaaksel. En het is in zijn huidige vorm gedateerd.

In dit soort evolutionaire omkeringen binnen onze cultuur speelt ons instinct een belangrijke rol. Steeds meer Nederlandse mannen beseffen instinctief dat we de invloed van vrouwen nodig hebben om te overleven in een wereld die op verschillende fronten begint vast te lopen. Om een paar voorbeelden te noemen. De collectieve schuldenlast in de wereld was nog nooit zo hoog, totaal 247 biljoen op 7,53 miljard inwoners. Met het milieu gaat het al jaren de verkeerde kant op, de natuur begint verwoestend te reageren.

‘Te veel mensen werken door de verouderde bedrijfsculturen nog op een manier die te veel werkenergie vraagt. Dat nekt veel 50- en 60-plussers.’

Dichterbij huis, in de vele vergrijzende Nederlandse organisaties, doet zich een mensen-energie-vraagstuk voor. Te veel mensen werken door de verouderde bedrijfsstructuren nog op een manier die te veel werkenergie vraagt. Dat nekt veel 50- en 60-plussers. En het is de reden dat steeds meer 50- en 60-plussers zich afvragen of ze het nog wel volhouden tot hun stijgende pensioengerechtigde leeftijd. Terwijl we 60-plusser - en ook 70-plussers - hard nodig zullen hebben om onze arbeidsproductie op peil te houden. Het is dus hoog tijd dat we die ervaren professionals gaan steunen in het werken op een wijze die bij hen past en die de meeste werkenergie opwekt. Als we die slag kunnen maken, is de kans groot dat veel van die ervaren rotten het tot wel hun tachtigste kunnen volhouden! Minder stress, meer werkenergie... Met als belangrijk bijeffect dat het hen langer vitaal en gezond houdt, omdat het werk hen weer voldoening kan geven. Deze visie staat haaks op de verouderde gewoonte om top down te bepalen hoe mensen hun werk (moeten) doen. In dat opzicht is het ook een omkering, dus.

Vrouwen zullen niet domineren zoals mannen dat deden

De komende jaren vragen om drastische ingrepen op gedragsniveau. De verschuiving van mannenleiderschap naar vrouwenleiderschap is zo’n ‘ingreep’, en die zal gepaard gaan met een andere invulling van het leiderschap. Vrouwen zullen niet domineren zoals mannen dat deden. Omdat ze, bijvoorbeeld, meer gericht zijn op relaties en op de kwaliteit van processen.

Hoogstwaarschijnlijk volgt er een reactie van mannen. Daar is nog niet zoveel van zichtbaar. Eén ding lijkt wel duidelijk, die reactie komt niet in de vorm van machogedrag. Waardenonderzoeken binnen alle generaties - zowel bij mannen als vrouwen - laten zien dat machogedrag niet wordt gewaardeerd. Er ontstaan afwijzende reacties zodra dergelijk gedrag wordt vertoond. Het is nog niet zo goed zichtbaar hoe, maar hoogstwaarschijnlijk zijn mannen al bezig om te leren hun constructieve potentie aan te boren, die de komende jaren naar buiten komt. Mannen moeten, zoals Esther Perel het uitlegde, uit hun door allerlei maatschappelijke invloeden van jongs af aan opgelegde ‘code’ zien te breken: de rol van de altijd sterke man. Jawel, de aap bovenop de rots. Jong geleerd, oud gedaan zal in het geval van de 50-plus man gaan veranderen in ‘Jong geleerd, op tijd afgeleerd’. Een uitdaging... Maar we staan ons mannetje. Toch?

Dr. Aart Bontekoning is een expert op het gebied van nieuwe generaties en de evolutie van ons gedrag. Met enige regelmaat deelt hij zijn visie op Mannenzaken. Zoals in De 50méér man blijft gas geven en Wat willen we van ons pensioen? Zie ook: http://www.aartbontekoning.com/

Fotocredit: Nic Amaya op Unsplash.com

(Pssst...we komen graag op visite in je mailbox. Abonneer je hier op onze newsletter)

 

 

Deel dit artikel