Toen de Oranjes nog straalden

Actueel

Toen de Oranjes nog straalden

Door -

Deel dit artikel

Vandaag geen Glazen Koets en geen balkonscène. Prinsjesdag 2020 is alleen qua weer een stralende dag. Daarom neem ik je in mijn gouden teletijdmachine mee terug naar het jaar 2002. Toen Willem Alexander en Maxima elkaar bijna het ‘ja-woord’ gaven.  

Ik dacht aan het telefoontje dat Alexander vanuit zijn hotelkamer van het Waldorf Astoria naar Maxima pleegde, nadat ze de tot vroeg in de ochtend hadden gedanst in de Vinyl, waar ze – tot grote ergernis van Alexander – geen sterke drank schonken.

Van de week liep ik in Amsterdam over de Singel, op weg naar mijn appartement in de Kalvertoren om een film op te halen en daarna terug te brengen naar de videotheek. Opeens hoorde ik hoefgetrappel achter me. Ik draaide me om en zag een merkwaardig rijtuig dat getrokken werd door paarden. Het rijtuig was vrij breed en leek aan de zijkanten van bordkarton te zijn gemaakt, alsof het opzettelijk was uitgebouwd. Midden op de getunede kar stond met grote letters ‘Amstel Bier’. In mijn op maximale toeren draaiende geest (ik ben te begeistert om die flauwe woordgrap eruit te halen), kwam meteen de vergelijking in me op met spionage foto’s in auto-bladen, waarop te zien is hoe de nieuwste modellen worden gesnapt, terwijl ze, opzettelijk onherkenbaar gemaakt, langs de weg rijden.

Freddie Heineken

Ik wist dat de Gouden Koets ging oefenen langs de route, waaronder ook het stukje Singel bij de Bloemgracht waaraan de Kalvertoren ligt, wordt aangedaan, maar dit was slim. De Gouden Koets vermomd als een toeristische kar van Amstel Bier. Als ze er Heineken op hadden gezet, was de link met het Koningshuis, dat vriendschappelijke banden onderhoudt met Freddie Heineken, overduidelijk geweest. Het oefenen is nodig omdat het rijtuig, met een span van zes paarden, niet erg wendbaar is en de straten van Amsterdam op z’n zachtst gezegd vrij smal zijn. Van een lantaarnpaal en een Amsterdammertje heeft de koetsier al aangegeven dat die moeten sneuvelen. En het zal niet alleen bij die ene lantaarnpaal en dat Amsterdammertje blijven. Het zal me niks verbazen als ik straks een brief in de bus krijg van Multi Vastgoed, de bouwer van de Kalvertoren, met de mededeling dat mijn keuken een halve meter moet worden ingekort, omdat de Singel een halve decimeter opschuift, om nog net plek te kunnen geven aan een erehaag van, hoe origineel, burgers in klederdracht uit alle provincies.
En dat alles voor die ene dag, in de tweede maand van het jaar 2002.

Hippe klompen

Op 2 februari, om klokslag 1 uur en geen seconde later, laat dat maar aan ceremoniemeester G. Monod de Froideville en stalmeester G. Wassenaar over, begint de Gouden Koets aan de half uur durende rijtoer door de stad. Op dat moment zitten een burgerlijk huwelijk en een kerkelijke inzegening van dat huwelijk erop. De avond hiervoor hebben ze nog in een bomvolle Arena een wedstrijd tegen de slaap gehouden tijdens het showprogramma in het kader van het Nationaal Huwelijksgeschenk (ze krijgen van het volk o.a. iets moois voor in het huis of in de tuin en geloof me maar dat dit, gezien de smaak van het volk, een heel apart cadeau wordt). Dat half uurtje in de koets hoeft er alleen te worden gezwaaid naar het publiek en dat kunnen Alex en Maxima inmiddels als geen ander. Rijen, rijen, loungen in een wagentje. Veel van de echte stad, zoals Amsterdammers en vooral buitenlanders die kennen, zullen ze niet zien. Die wordt aan het gezicht onttrokken door een haag van 2200 militairen langs de tocht, met daarachter om de vijf meter een agent en weer daarachter hoge dranghekken om het ongetwijfeld in bonte kledij gestoken gepeupel op afstand te houden. Behalve op de Singel, want daar is het dus misschien net breed genoeg voor die erehaag van mensen die een doorsnee van het Nederlandse volk zijn, dat op zaterdag graag de Kalverstaat aan doet om bij H&M trendy boerenkielen en hippe klompen te kopen. Maar toch denk ik dat het bruidspaar zich nog het meest verheugt op die rit in de Gouden Koets. Je hoeft niet te lopen en geen Stompetoren op, Stompetoren af. Je hoeft geen handen te schudden. Je hoeft even geen nuttige cadeaus in ontvangst te nemen, zoals een maquette van Zierikzee, gemaakt van tandenstokers en wattenstaafjes. Je hebt even helemaal voor jezelf. Gezien het drukke programma dat in drie dagen in een moordend tempo moet worden afgewerkt, is dit het moment dat je gedachten gaan naar de achterliggende periode. Een periode die wordt gekenmerkt door een hoog Harry Potter-gehalte.

Delicate balans

Maxima’s lerares Nederlands Hanny Veenendaal, die op Madison Avenue in New York haar bedrijf Dutch in America runt, zei het al in in het Algemeen Dagblad van 30 december 2000. De krant publiceerde haar dagboek, waarin ze o.a. meldde: “Al die artikelen (over Maxima-mb) in de kranten, die zijn nog redelijk feitelijk, maar dan de kolommen! Al die lui gebruiken haar als de kapstok waaraan ze hun eigen scherpzinnige observaties kunnen ophangen.” En even verderop: “En die verhalen in de Story. Jeetje! (zoals Kees Fens zei op de bibliotheekschool als-ie weer een mooi boek van Van Schendel had geanalyseerd). Dat is een kunst op zich. Ik zou zo niet kunnen schrijven, want ik heb geen fantasie. Zo’n verhaal is een fantastisch delicate balans tussen feit en fictie. Dat wil zeggen, gebaseerd op 11 / 2 feit verzinnen we 98 / 2 procent fictie, wat niet echt gelogen is, of fout, alleen maar gezwets in de ruimte; wat de mensen hebben gedacht, wat ze zich kunnen voorstellen en waar ze op hopen. Het is geen laster of echte roddel, meer aangeklede onzin.” Je wist even niet meer of dat dagboek nu echt was of verzonnen, maar wat er stond gaf in ieder geval goed aan wat ons na het bekendmaken van de verloving op 30 maart 2001 allemaal te wachten stond qua publicaties.

Theo van Gogh

Bijna elk tijdschrift, bijna elke krant en bijna elke site (behalve natuurlijk koningshuis.nl) heeft op eigen wijze de onzin aangekleed, de afgelopen maanden. En zo kregen we o.a. brieven van Maxima in gebrekkig Engels op de site van Theo van Gogh, Maxima’s favoriete pompoen-taart in Margriet, een open brief van Maxima in de Blvd. en een gefingeerde column in HP/De Tijd die Oranjebitter heet, en waarin een zogenaamde vertrouweling aan het hof met de billen bloot gaat, zoals in deze passage uit de editie van 23 november van vorig jaar: “Het pijnlijke is dat mevrouw helemaal niet wil dat er gepraat wordt over het geval dat de vlam tussen haar en Alex zou doven. Maar dat is juist het top-item. Op dat punt is schoonmama onverbiddelijk. Tot op de eurocent moet vastgelegd worden wat Maxima zal toevallen in geval A: scheiding zonder kinderen; B: scheiding met 1 kind; C: s + 2 etcetera.”
Opmerkelijk is dat het gezwets in de ruimte niet alleen was voorbestemd voor de bladen en kranten waar we dat doorgaans van verwachten, maar dat ook de serieuze pers opeens een stuk minder serieus was. Als je niets weet, en van ons Koningshuis weten we nagenoeg niets tot weinig, en je hebt een beetje fantasie, dan zorg je dus voor een ‘fantastisch delicate balans tussen feit en fictie’.
Als Playboy’s nightlife reporter die overdag en ’s nachts in een erotische droomwereld leeft, kun je gevoegelijk aannemen dat ik over genoeg fantasie beschik om met een interessant verhaal over het paar te komen. Maar ik doe dat juist niet. Niet bewust in ieder geval.

Een vondst van jewelste

Toen ik de met ‘Amstel Bier’ afgeplakte Gouden Koets meende voorbij te zien komen, wist ik dat de Maxima-gekte uiteindelijk ook mij niet bespaard was gebleven. Ik besloot er ter plekke iets aan te gaan doen. Inplaats van naar huis te gaan, liep ik door de Kalverstraat naar de Dam. Daar aangekomen ging ik naar de achterkant van het Paleis aan de Nieuwezijdsvoorburgwal. Hier zou ik mijn wandeling gaan beginnen die precies de route van de Gouden Koets zou volgen; van Nieuwezijds naar Het Spui, van het Spui naar de Singel, van de Singel naar de Munt, van de Munt naar het Rokin en van het Rokin weer terug naar het Paleis op de Dam (ik weet niet of ze dan de voor-ingang of de achter-ingang nemen. Als het aan de RVD ligt wordt het de achter-ingang). Een wandeling doet een mens goed en vooral als die aan een zekere vorm van landelijke gekte lijd. Je kunt je gedachten even ordenen. Dat het een wandeling betrof die alles met Maxima te maken had, bleek een vondst van jewelste. Heeft een beroemde psycholoog niet eens ooit gezegd dat je het kwaad recht in de ogen moet kijken?
Ik begon te lopen richting Spui. Hier ziet ze voor het eerst die enorme joelende en schreeuwende mensenmassa staan en dan kan het niet anders dat haar gedachten teruggaan naar de eerste keer dat ze Alexander ontmoette.

Dol verliefd

Ik dacht aan de Royalty-special van Story. Daar stond precies in hoe die ontmoeting tot stand kwam. “April 1999. De Spaanse stad Sevilla is het sprookjesachtige decor van de Feria de Abril, de jaarlijkse feestweek eind april. Door de hele stad staan open tenten, waarin de feestgangers elkaar trakteren op wijn en tapas. Bij de stierengevechten en paardenraces die overdag in de arena’s worden gehouden, verzamelen zich de telgen van de adel en andere elite in de koninklijke loges. Het duurt niet lang of ook de aanwezige prins Willem Alexander – op het feest attent gemaakt door, inderdaad, prins Bernard – wordt door Spaanse vrienden voorgesteld aan een aantrekkelijke blondine: de dan 27-jarige Maxima Zorreguieta uit Beonos Aires. De kroonprins laat zich van zijn charmantste kant zien, en introduceert zich in vloeiend Spaans. ‘Hola! Me Llamo Alejandro’ zegt hij tegen het meisje met de onderzoekende bruine ogen; hola, ik heet Alexander. De Argentijnse wordt pas later door omstanders gewezen op de koninklijke positie van die blonde Hollander met de sympathieke kuiltjes in de wangen. Beiden zijn zich er niet van bewust dat ze, dankzij de bemoeienissen van Prins Bernard, zijn gekoppeld. Willem Alexander en Maxima denken vanaf deze eerste ontmoeting in Sevilla nooit meer een seconde niet aan elkaar; Amor heeft genadeloos toegeslagen: de twee zijn dol verliefd. Een koninklijke liefde verloopt niet veel anders dan die van gewone burgers. Maxima stelt Alex – zoals de intimi van de kroonprins hem gemakshalve noemen – voor aan haar ouders. Niet thuis in hun ruime appartement aan de Uriburu-straat in Benos Aires, maar in het dure en exclusieve Llao Llao Hotel in Bariloche, een ski-oord in het westelijk deel van Argentinië.”

Een vonk

Het was een mooi verhaal, dat in zekere zin werd bevestigd door Jaime Penafiel, een vooraanstaande Spaanse royalty-journalist (voor onder meer El Mundo): “Het staat vast dat de twee elkaar hebben ontmoet in een caseta. Welke weet ik niet, wel dat er een vonk – een flechazo, zoals we hier zeggen – oversloeg toen ze aan elkaar werden voorgesteld.” Maar op de 1 of andere manier ontbrak er iets, met name tussen de ontmoeting in Sevilla, waar Amor genadeloos toesloeg en het voorstellen van Alex aan Maxima’s ouders. Daar tussenin moeten een aantal belangrijke scènes uit het leven van de twee verliefde mensen hebben gezeten. Je wordt in de Westerse beschaving als man tenslotte pas voorgesteld aan de ouders van een vrouw als je het denken aan elkaar ook hebt omgezet in keiharde daden.

Al lopende langs de trambaan, die straks op 2 februari wordt opgevuld met touwen zodat de wielen van de koets niet hetzelfde gaan doen als de wielen van mijn fiets, hetgeen een genante vertoning kan opleveren, dacht ik hoe Alexander en Maxima elkaar SMS’je stuurden, aan hoe de kroonprins met kloppend hart in de Concorde naar New York zat, waar Maxima op dat moment in 225 West 20th Street, in het kleine en simpele appartement 2W, woonde. Ik dacht aan etentjes in La Grenouille, op 3 East 52nd Street, een restaurant waar gegrilde tong en foie gras de specialiteiten zijn en waar je ook betaalt voor de exorbitant dure bloemenbouquetten die er staan. Ik zag voor me hoe ze niet raakten uitgepraat met elkaar en veel moesten lachen samen. Ik dacht aan het telefoontje dat Alexander vanuit zijn hotelkamer van het Waldorf Astoria naar Maxima pleegde, nadat ze de tot vroeg in de ochtend hadden gedanst in de Vinyl, waar ze – tot grote ergernis van Alexander – geen sterke drank schonken. Alex vroeg in perfect Spaans of ze net als hij ook niet kon slapen. Ze spraken een uur met elkaar en vijf uur later laggen ze in elkaar’s armen. Alexander rookte een sigaar van Hajenius en Maxima een sigaret van Marlboro light. Ze hadden voor het eerst geen stof om over te praten. Ze konden alleen maar glimlachen. Af en toe zei Alexander ‘Mijn God’ in het Spaans.

Gehuurde films

Ik zag dat allemaal voor me toen ik er opeens aan moest denken dat ik vergeten was om die video-band op te halen thuis. Meteen maakte mijn geest een associatie met het omslagartikel ‘Maxima’ in de Elesevier van 3 maart 2000. Daarin stond o.a.: “Ze staat geregistreerd bij de naburige videozaak op 8th Avenue, tussen de twintigste straat. Op dinsdag 22 februari bracht ze daar zelf een video terug, volgens de verantwoordelijke winkelemployee. Haar kaart wordt ook gebruikt door een ongeveer achttienjarige jongen, ‘haar broer of neef’ zegt de winkeldame. Maxima’s jongste broer, Juan, is achttien. Tot de dit jaar geleende films behoren Bliss, Madame Bovary, In The Company Of Men, Joan of Arc en The General’s Daughter.”
Toen ik het Spui overstak en het lieverdje zag, het Amsterdamse lieverdje dat op 2 februari oog in oog komt met het lieverdje van het volk, dacht ik aan de gemeenschappelijke factor van die gehuurde films.

In Bliss gaat een jong stel, waarvan de vrouw nog nooit een orgasme heeft gehad, op zoek naar hulp, die wordt gevonden in de persoon van een mysterieuze dokter die het tweetal leert om intens te genieten van sex. Madame Bovary, naar het boek van Flaubert, speelt zich af in het Frankrijk van de 19e eeuw. De romantisch ingestelde dochter van een edelman trouwt een saaie plattelandsarts. Om aan de verveling te ontsnappen begint ze liefdes-affaires met achtereenvolgens een sjieke landeigenaar en een rechtenstudent. The Company Of Men gaat over twee jonge executives die een duivels plan bedenken om wraak te nemen op vrouwen. Teleurgesteld in de liefde gaan ze op zoek naar een gewillig vrouwelijk slachtoffer, om haar – nadat ze verliefd is geworden op 1 van de 2 – te dumpen. En The General’s Daughter heeft als centraal thema de verkrachting en moord op de dochter van een generaal, een film waarin John Travolta de hoofdrol speelt, een acteur die net zo weinig op Willem Alexander lijkt dan Willem Alexander op hem.
In het Elsevier-artikel stond vervolgens dat tussen oktober en december Maxima geen films meer leende.

Aangekomen in de buurt van mijn huis op de Singelgracht moest ik opeens denken aan de woorden van Maxima op de persconferentie na het bekendmaken van de verloving. Ze zei: “Ik heb er heel veel over nagedacht, of ik het aankon en of ik Alexander zou kunnen steunen. Maar alle ervaringen en gedachten hebben mijn gevoelens sterker gemaakt. Ik ben ontzettend gelukkig om met Alexander, onze levens te delen.”
Op de Singel, ter hoogte van het Replay-cafe, naast de afgebrande RoXY, bleef ik even staan. Ik waande mezelf in een Madurodammer kostuum. Ik begon te zwaaien. Een man in een Saab Turbo zwaaide terug met een blik van: Die is niet goed wijs. Wat dat betrof was ik in ieder geval niet de enige.

 

 

Deel dit artikel